ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzie od CIRERynek Gazu
W豉軼icielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plik闚 cookies. Je郵i nie chcesz, aby nasz serwer zapisywa na Twoim urz康zeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przegl康arce. Szczeg馧y.


PARTNER SERWISU




MATERIAΧ PROBLEMOWE

Jednolity (prawie) ba速ycki rynek gazu
01.03.2019r. 06:13

Jan Wyganowski ("Energia Gigawat" - 2/2019)
14 lutego 2019 roku Estonia, Finlandia i υtwa uzgodni造 utworzenie jednolitego rynku gazu od 2020 roku. Przy stole rozm闚 zabrak這 Litwy.
Umowa, za zgod rz康闚 poszczeg鏊nych kraj闚, zosta豉 podpisana przez operator闚 gazowych Elering (Estonia), Conexus Baltic Grid (Finlandia) i Gasum Oy (υtwa).

Jednolity rynek zafunkcjonuje na pocz徠ku 2020 roku. Umowa pozwoli na wprowadzenie jednolitej taryfy na import i zniesienie op豉t za tranzyt przez granice. Umo磧iwi to dostarczanie gazu mi璠zy Finlandi, Estoni i υtw bez dodatkowych koszt闚.

- Po raz pierwszy w Europie rynki gazu w trzech krajach zjednocz si w jeden rynek ponad granicami. Wsp鏊ny regionalny rynek gazu zwi瘯szy konkurencj, a tym samym zapewni konsumentom korzystniejsze ceny. Podpisana umowa stanowi wa積y krok w kierunku zunifikowanego regionalnego rynku energii elektrycznej i gazu w regionie. Zintegrowali鄉y esto雟ki rynek energii elektrycznej na poziomie regionalnym, teraz jest kolej na rynku gazu - powiedzia Taeli Veskim輍i, prezes zarz康u firmy Elering.

Umowa ustanawia r闚nie mechanizm kompensacyjny mi璠zy operatorami system闚 w zakresie podzia逝 koszt闚 przesy逝 gazu i taryf wej軼iowych. Zak豉da si, 瞠 porozumienie obni篡 ceny gazu dla u篡tkownik闚 ko鎍owych. R闚nolegle z mechanizmem kompensacyjnym opracowywana jest platforma informatyczna, kt鏎a u豉twi dzia豉lno嗆 ka盥ego przedsi瑿iorcy handluj帷ego gazem ziemnym w strefie jednolitego rynku.
- Nowy mechanizm rekompensaty mi璠zy operatorami zmniejszy obci捫enia administracyjne, stworzy wi瘯szy i bardziej p造nny rynek, a tak瞠 zapobiegnie dyskryminacji w odniesieniu do dostawy gazu ziemnego i zapewni przejrzysto嗆 i przewidywalno嗆 taryf - zauwa瘸 szef Conexus Baltic Grid - Kotane.

Umowa przewiduje wprowadzenie jednolitych taryf, zniesienie "handlowych granic" mi璠zy pa雟twami, w tym te korzystanie z esto雟ko-fi雟kiego gazoci庵u podwodnego Balticconnector oraz podziemnego magazynu gazu na υtwie w In鋎kalnis, bez dodatkowych op豉t. Mechanizm mi璠zy operatorami przewiduje r闚nie warunki wzajemnej rekompensaty koszt闚 zmiennych i zak豉da koordynacj podzia逝 dochod闚 mi璠zy operatorami GTS.

Zak豉da si, 瞠 umowa zapewni wi瘯sz p造nno嗆 rynku i zwi瘯szy mo磧iwo軼i handlowe dla u篡tkownik闚 system闚 przesy這wych gazu na ca造m ba速yckim rynku.

- Umowa przewiduje mechanizm podzia逝 taryf wej軼iowych i wyj軼iowych pomi璠zy operatorami GTS, a bez niego regionalny rynek gazu nie m鏬豚y faktycznie funkcjonowa, dlatego Ministerstwo Gospodarki υtwy jest przekonane, 瞠 operatorzy system闚 na υtwie, w Estonii i Finlandii znale幢i wsp鏊ny mianownik do stworzenia regionalnego rynku gazu na dobrych zasadach - powiedzia dyrektor Departamentu Rynku Energii i Infrastruktury Ministerstwa Gospodarki υtwy Edijs 奄icain.

Ekspert ds. Energii Edgars Vigants uwa瘸 r闚nie, 瞠 historycznie jest to bardzo wa積e wydarzenie.: - Jak wiadomo, wcze郾iej s御iednie kraje mia造 trudno軼i ze znalezieniem mi璠zy sob porozumie w sprawie transportu gazu, co jest obecnie bardzo dobr wiadomo軼i, poniewa umowa zapewni υtwie wi瘯sze mo磧iwo軼i korzystania z infrastruktury gazowej i pozwoli w pewnym stopniu zmniejszy op豉ty konsument闚 gazu za jej utrzymanie. Jest to zdecydowanie korzystne dla odbiorc闚 gazu - powiedzia Vigants.

Ekspert energetyczny Reinis Aboltinsh doda, 瞠 podobny mechanizm funkcjonuje na rynku energii elektrycznej od wielu lat, reguluj帷y podstawowe zasady mechanizmu wzajemnej rekompensaty mi璠zy operatorami system闚 i zak豉da wsp鏊ne podej軼ie do ustalania taryf, wi璚 porozumienie operator闚 GTS nie jest zaskakuj帷e.: - Jest to logiczny krok, nie ma w tym nic niezwyk貫go, takie mechanizmy s konieczne, aby zrekompensowa koszty powstaj帷e podczas transportu energii elektrycznej lub gazu ziemnego z jednego kraju do drugiego, koszty u篡tkowania infrastruktury w r騜nych krajach s r騜ne, dlatego takie umowy zwi瘯szaj koszty transportu sprawiedliwy i zr闚nowa穎ny - powiedzia Aboltinsh.

Umowa w przypadku Elering i Conexus wchodzi w 篡cie z dniem podpisania, a w przypadku Gasum Oy od momentu wprowadzenia odpowiednich zmian w ustawodawstwie fi雟kim, kt鏎e umo磧iwi operatorowi systemu przesy這wego gazu legalne do陰czenie do tej umowy. Mechanizm kompensacyjny wejdzie w 篡cie 1 stycznia 2020 r.

Gazoci庵 Balticconnector

Aby jednolity rynek obj掖 te trzy kraje, potrzebny jest jeszcze gazoci庵 mi璠zy Estoni a Finlandi.
Gazoci庵 Balticconnector to pierwszy gazoci庵 mi璠zy Estoni a Finlandi, kt鏎y po陰czy sieci gazowe obu kraj闚. Nowa gazowa magistrala przebiegnie po dnie Morza Ba速yckiego z esto雟kiego portu Paldiski do gminy Inkoo na po逝dniowym wybrze簑 Finlandii. Celem projektu jest zmniejszenie zale積o軼i od rosyjskiego gazu. Budowa gazoci庵u Balticconnector mi璠zy Estoni a Finlandi o warto軼i 300 milion闚 euro rozpocz窸a si w 2018 roku. Jego d逝go嗆 wyniesie 153 kilometry, z kt鏎ych 77 przejdzie po dnie morskim. Jego budowa powinna zako鎍zy si w 2020 roku. B璠zie on w stanie przesy豉 mi璠zy sieciami dystrybucyjnymi Estonii i Finlandii do 7,2 miliona metr闚 sze軼iennych gazu dziennie. Zako鎍zenie projektu planowane jest na 2020 rok. 75 proc. Koszt闚 pokrywa UE.

A co z Litw?

Mimo, 瞠 w grudniu 2016 roku premierzy kraj闚 ba速yckich ( w tym i Litwy) z這篡li podpisy pod deklaracj utworzenia wsp鏊nego regionalnego rynku gazu kraj闚 ba速yckich, w kt鏎ym nie b璠zie granic, strona litewska nie przyst徙i豉, jak na razie, do porozumienia.

W dniu podpisywania umowy, 這tewski minister gospodarki wyrazi tylko nadziej " (...) na kontynuowanie konsultacji z litewskimi kolegami, aby Litwa mog豉 przyst徙i do porozumienia w daj帷ej si przewidzie przysz這軼i. Wsp鏊ny rynek powinien bowiem po陰czy rynki Litwy, υtwy i Estonii i Finlandii w jedn wsp鏊n stref, tworz帷 jeden wsp鏊ny system punkt闚 wej軼ia/wyj軼ia gazu, z jednym wirtualnym punktem handlowym, jedn regionaln gie責 oraz jedn stref bilansowania. Wsp鏊ny rynek zapewni豚y wszystkim krajom lepszy dost瘼 do terminalu LNG w K豉jpedzie, magazyn闚 gazu w In鋎kalnis oraz do innych alternatywnych 廝鏚e dostaw gazu".
Litewskie w豉dze twierdz, 瞠 nadal s zainteresowane jednolitym rynkiem gazu, ale nie odpowiadaj im warunki. Dla przyk豉du, kraje b璠 musia造 rozdzieli mi璠zy sob koszty utrzymania dw鏂h strategicznych obiekt闚 - terminalu LNG w K豉jpedzie oraz magazyn闚 gazu w In鋎kalnis. Innym wyzwaniem jest harmonizacja bazy prawnej. W celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania rynku niezb璠ne te b璠 inwestycje w infrastruktur.

Ju w po這wie pa寮ziernika 2018 roku, gdy operatorzy przesy逝 i dystrybucji gazu ziemnego Estonii, υtwy i Finlandii - Elering, Conexus Baltic Grid, Gasum - podpisywali protok馧 zamiaru utworzenia rynku gazu, Litwa odm闚i豉:- Na tym etapie, dziel帷 koszty infrastruktury i innych 鈍iadcze, zgodnie z proponowanymi parametrami, nie mogli鄉y w tym uczestniczy - powiedzia w闚czas litewski minister energetyki Zygimantas Vai鋱ūnas.
Minister doda, 瞠 Litwa nie wycofa豉 si z procesu tworzenia jednolitego rynku gazu w krajach ba速yckich. Og鏊ne prace b璠 kontynuowane, plan stworzenia jednolitego rynku gazu do 2020 r. zostanie utrzymany.

Kraje ba速yckie nie od dzisiaj nie mog porozumie si w sprawach gazowych i energetycznych.

Litwa ma "Niezale積o嗆" i k這pot

Przypomnijmy, 瞠 dyskusja na temat regionalnej infrastruktury gazowej rozpocz窸a si w 2006 roku, kiedy kraje ba速yckie zgodzi造 si oceni ide budowy regionalnego terminalu LNG, ale nie osi庵n窸y konsensusu, a Litwa zbudowa豉 w豉sny terminal w K豉jpedzie.
Litwa zdecydowa豉 si dzia豉 niezale積ie i wynaj窸a p造waj帷y terminal LNG (FSRU) Independence (Niezale積o嗆), kt鏎y w 2015 r. zosta zacumowany w porcie w K豉jpedzie. Niemal natychmiast sta這 si jasne, 瞠 projekt jest zbyt kosztowny dla Litwy. Tylko czynsz dla w豉軼iciela statku - norweskiego Hoeg LNG - wynosi prawie 60 milion闚 euro rocznie.

Litwa chcia豉by kupi "Niezale積o嗆", ale potrzebuje na to pieni璠zy. Kwota ta nie jest wyg鏎owana - od 121 do 160 milion闚 euro, ale musi kto j wy這篡. Litwa liczy豉 na pomoc finansow z UE, staraj帷 si, aby FSRU mia status regionalnego terminalu. Litwa nie osi庵n窸a jednak porozumienia z υtw i Estoni.
Nast瘼nie Litwa zaproponowa豉 υtw i Estonii zawarcie umowy o wsp鏊nym wykorzystywaniu i finansowaniu terminali LNG 3 krajach - "Niezale積o嗆" na Litwie, przysz貫go terminala prze豉dunkowego LNG w Estonii i UGS In鋎kalnis na υtwie. Wtedy 豉twiej by這by uzyska finansowanie z UE. Jednak i ten plan si nie powi鏚.
W rezultacie ani υtwa, ani Litwa, ani Estonia nie otrzyma造 pieni璠zy z UE na projekty zwi您ane z infrastruktur LNG.

Czyj gaz pop造nie ba速yckim gazoci庵ami?

Pozostaje jeszcze kwestia, czyj gaz pop造nie przez jednolity ba速ycki rynek. Finlandia, Estonia i υtwa s bardzo mocno uzale積ione od rosyjskich dostaw. Litwa, mimo posiadania swego terminalu LNG, sprowadzi豉 z Rosji w 2018 roku ponad 8 proc. gazu wi璚ej ni w poprzednim roku, a w 2017 roku nast徙i skokowy wzrost zakup闚 od Gazpromu. W 2016 roku "Gazprom" mia tylko 38,5 proc. rynku gazowego Litwy, a przez terminal LNG w K豉jpedzie przesz這 61,3 proc. dostaw. Natomiast w 2017 roku Gazprom dostarczy Litwie 14,41 TWh, czyli prawie 59 proc. ca趾owitego zu篡cia. Reszt - 12,36 TWh wwieziono poprzez terminal LNG i by to g堯wnie norweski gaz, kupiony przez pa雟twowe sp馧ki "Litgas" i "Lietuvos dujų tiekimas" oraz prywatn sp馧k, producenta nawoz闚 mineralnych "Achema".

O takim kierunku importu zadecydowa豉 cena. Litwa stara si zatem gdzie odsprzeda sw鎩 LNG. Liczy m.in. na mo磧iwo軼i polsko - litewskiego gazoci庵u (GIPL) oraz po陰cze gazowych z pozosta造mi krajami ba速yckimi, no i powstaj帷ym Balticconnector.
Balticconnector umo磧iwi import poprzez gazoci庵 GIPL budowany mi璠zy Polsk i Litw, kt鏎y ma by gotowy do grudnia 2021 roku. B璠zie on z kolei pod陰czony do Baltic Pipe, gazoci庵u 陰cz帷ego Polsk z Norwegi poprzez Dani. Ruroci庵iem fi雟ko-esto雟kim b璠zie mo積a przesy豉 gaz przez kraje ba速yckie i Polsk tak瞠 do sieci europejskiej. Mo磧iwe b璠zie r闚nie przesy豉nie skroplonego gazu z litewskiego terminalu w K豉jpedzie.

Litwa spodziewa si ponadto, 瞠 stanie si bram ameryka雟kiego skroplonego gazu ziemnego (LNG) na europejski rynek energii i b璠zie konkurowa z Polsk, kt鏎a nosi si z tymi samymi planami.

K這pot tylko w tym, 瞠, jak powiedzia w grudniu 2018 roku, po powrocie z USA, litewski minister energetyki Vaiciunas, kt鏎y spotka si z przedstawicielami Cheniere, Freeport LNG, Commonwealth LNG i Total oraz innymi firmami, 瞠 "(...) Koszty transportu stanowi obecnie po這w ceny LNG z USA.

DODAJ KOMENTARZ
Redakcja portalu CIRE informuje, 瞠 publikowane komentarze s prywatnymi opiniami u篡tkownik闚 portalu CIRE. Redakcja portalu CIRE nie ponosi odpowiedzialno軼i za ich tre嗆.

Przes豉nie komentarza oznacza akceptacj Regulaminu umieszczania komentarzy do informacji i materia堯w publikowanych w portalu CIRE.PL
Ewentualne op騧nienie w pojawianiu si wpisanych komentarzy wynika z technicznych uwarunkowa funkcjonowania portalu. szczeg馧y...

Podpis:


Poinformuj mnie o nowych komentarzach w tym temacie




cire
©2002-2019
Agencja Rynku Energii S.A.
mobilne cire
IT BCE