ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIRERynek Gazu
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


PARTNER SERWISU




Gaz i wybory na Ukrainie
28.02.2019r. 13:34

prof. dr hab. inż. Konrad Świrski, Transition Technologies SA
W Kijowie trwa Ukrainian Energy Forum 2019 - najważniejsza konferencja energetyczna na Ukrainie, pokazująca strategiczne kierunki zmian, zwłaszcza w gazie, ale też w energetyce. Konferencja skupia kluczowe osoby z sektora, a tak naprawdę jak w soczewce skupia dzisiejsze problemy Ukrainy - strategiczne rozdroże pomiędzy kierunkiem europejskim a prorosyjskimi sentymentami i dzisiejszy stan Ukrainy - niepewność wobec wyborów prezydenckich, które mogą albo utrwalić obecny status quo albo całkowicie przetasować układ polityczny, a ten na Ukrainie zawsze jest związany z kontrola strategicznych sektorów - gazu i energetyki.
Z wierzchu - wszystko zmierza w kierunku europejskich regulacji

Słuchając słów wstępnych premiera, ministrów i oficjeli można uznać, że na Ukrainie wszystko idzie w jak najlepszym porządku. Ukraina jest na silnie proeuropejskim kursie i wdraża zaawansowane reformy rynku gazu i rynku energii - tak naprawdę adoptując dokładnie cały europejski model otwartego i transparentnego modelu gazu i zliberalizowanego rynku energii. Tak też i widać na pierwszych prezentacjach i panelach UEF 2019 - wszystko wg. planu i wszystko zostanie zrealizowane - przykładowo już od 1 marca ważne regulacje z codziennym bilansowaniem rynku gazu, a od 1 lipca - rzut na głęboka wodę w hurtowym rynku energii. Do tego postępujący (i zadziwiająco udany) unbundling ukraińskich sieci przesyłowych gazu i czasami mniej lub więcej udane próby reformy w ropie i energetyce. Oczywiście nic nie dzieje się bez powodu - wszystkie zmiany uwarunkowane są wymaganiami światowych i europejskich funduszy pomocowych (MFW i inne) które uwarunkowują wypłaty kolejnych transzy kredytowych - właśnie zmianami w gazie i energii. Ponieważ bez zagranicznej pomocy trudno dziś o stabilizacje budżetu (inaczej mogłoby się posypać jak domek z kart) - tak też i reformy stawiają kolejne kroki, można się czepiać ustawodawstwo i same szczegóły wolniej lub szybciej, ale jak na tutejsze warunki - dzieje się. Wymowa pierwszej części konferencji właśnie też i taka - jest europejsko, jest w fazie transformacji i wszystko osiągnie sukces.

Jedynym punktem problemów był tak naprawdę sygnalizowany przez premiera Wołodymyra Hrojsmana zbyt mały postęp zwiększania krajowego wydobycia gazu (pośrednia i bezpośrednia krytyka państwowego monopolisty Naftohazu). Niemniej jednak otwierało to pole do dyskusji panelowych, które podkreślały konieczność przyciągnięcia nowych inwestorów zagranicznych i kolejnej fazy otwarcia rynku - tu zgodnie wypowiadali się wicepremier Kistion, wiceminister Natalia Bojko i minister energetyki i węgla Ihor Nasałyk. Po pierwszych kilku godzinach właściwie można było nabrać przekonania, że jeszcze tylko kilka lat, szczęśliwa kontynuacja wysiłków i Ukraina będzie równorzędnym partnerem w europejskiej energetycznej i gazowej rodzinie.

Gaz i wybory - czyli nikt nie wie co stanie się dalej

W całym pierwszym dniu tak naprawdę kluczowy był ostatni panel - pokazujący w pigułce problemy (energetyczne i polityczne współczesnej Ukrainy). A tak naprawdę w najbliższych miesiącach waży się cała przyszłość tego państwa i jak będą wyglądać następne lata. Paradoksalnie kluczową role odgrywa w tym - gaz - najważniejszy surowiec energetyczny Ukrainy. Ważny zarówno z uwagi na zużycie - 30 mld m sześc. (2/3 pokrywane ze złóż krajowych) ale przede wszystkim z uwagi na tranzyt z Rosji i opłaty tranzytowe. Obecna sytuacja, to brak porozumienia Naftohazu z Gazpromem (plus quasi otwarta wojna po postępowaniu arbitrażowym, a nawet zajmowanie aktywów na poczet zasadzonych dla Ukraińców kar). Ale i brak umowy gazowej od 1 stycznia 2020 (a wiec nie wiadomo co z opłatami tranzytowymi, które są silnym zasileniem ukraińskiego budżetu - wg niektórych źródeł nawet kilka procent). Ukraina teoretycznie uniezależniła się od rosyjskiego importu i nie kupuje surowca bezpośrednio bezpośrednio z tego kierunku (niewystarczająco jak wspomniał Premier realizuje program, który ma zapewnić całkowita samowystarczalność), ale gaz kupuje z kierunku zachodniego, choć poza dostawami z Polski - ok 2 mld m sześć. w 2018, reszta ma wątpliwe pochodzenie.

W tle jest rosyjska strategia gazowe i tak naprawdę możliwość całkowitego zaprzestania tłoczenia gazu do zachodniej Europy przez ukraińskie rurociągi. Pytanie kluczowe co dalej - jak będą wyglądały umowy z Gazpromem (od 1 stycznia 2020) ale i pytanie szersze - jak będzie wyglądała ukraińska scena polityczna po wyborach prezydenckich (koniec marca 2019). Panel w którym od razu kluczowe pytanie postawił Mirek Topolanek - niegdysiejszy premier Czech, obecnie dość znana postać na ukraińskim rynku doradców - przyszłość jest zupełnie niejasna i zależy od negocjacji Komisja Europejska-Ukraina-Rosja, ale tak naprawdę na początek od wyników najbliższych wyborów, które mogą zmienić cała scenę polityczną (a wówczas nawet strategie negocjacji z Gazpromem).

Na tym tle widać obecną strategię prezentowana przez Pawła Stańczaka - nasz krajowy wkład w ukraińskie reformy - prezesa ukraińskiego operatora gazociągów). Tu mamy konsekwentny unbundling (który zaowocował wyodrębnieniem osobnej spółki przesyłowej) i dążenie do całkowicie niezależnego TSO w 2020. Johannes Baur (delegat unijny na Ukrainę) powiedział, że UE liczy na pozytywne rozwiązanie i podpisanie nowych umów Ukraina - Rosja w duchy współpracy, ale zastrzegł, że Rosja najprawdopodobniej czeka na wynik wyborów.

Czekamy na wybory

Ogólnie wiemy ... że nic nie wiemy. Sytuacja może doprowadzić do tego, że zostanie całkowicie wstrzymany tranzyt gazu przez Ukrainę (i taki wariant jest przez Ukrainę także w planach rozważany), a ostatnie dymisje kluczowych managerów Gazpromu raczej wskazują na przejście w kierunku siłowych i twardych negocjacji i rozwiązań. Sama sytuacja wyborcza jest zupełnie niejasna i kontynuacja w postaci ponownych wyborów Petro Poroszenki wcale nie jest taka pewna (rozmawiając z młodymi osobami wydaje im się całkowicie niemożliwa).

Wówczas sytuacja staje się całkowicie nieprzewidywalna, bo głowni pretendenci to Julia Tymoszenko (i dawne niejasne układy gazowe), albo zupełnie nieprzewidywalny joker Wladimir Zelenskiy - gdzie jedno co możemy powiedzieć to, że nic nie wiemy o tym, co myśli o gazowych umowach i jaka ma strategię. Tak też naprawdę wygląda ukraińska strategia energetyczna i gazowe - najpierw wybory, potem zobaczymy co dalej , na dziś nikt na pewno nie jest w stanie nic powiedzieć precyzyjnie. W mniej lub bardziej zawoalowanych wypowiedziach widać to dramatyczne pytanie w którym kierunku pójdzie Ukraina - kontynuacja proeuropejskich reform, (które dobrze wyglądają w ministerstwach, ale jakoś nie dają nic zwykłym obywatelom, albo nic oni z nich pozytywnego nie odczuwają) czy też zwrot w kierunku częściowej akceptacji gazowej rosyjskiej zależności (tani gaz za politykę - co nie do zaakceptowania przez mocno rozbudzone tendencje patriotyczne), czy też po możliwy zawsze potencjalnie chaos i perturbacje.

Nakładając na to ogólnie jeszcze bardziej skomplikowane pytania - w którym kierunku zmierza Unia Europejska, jaka role obierze polityka USA, jakie wyniki kolejnych europejskich wyborów i jaki jest tak naprawdę pomysł na Europe i Świat - nie dziwmy się że UEF 2019 właściwie najważniejsze pytania pozostawia w zawieszeniu. Części odpowiedzi możemy poznać po ukraińskich wyborach prezydenckich a UEF 2020 może być zupełnie zaskakujący.

DODAJ KOMENTARZ
Redakcja portalu CIRE informuje, że publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu CIRE. Redakcja portalu CIRE nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Przesłanie komentarza oznacza akceptację Regulaminu umieszczania komentarzy do informacji i materiałów publikowanych w portalu CIRE.PL
Ewentualne opóźnienie w pojawianiu się wpisanych komentarzy wynika z technicznych uwarunkowań funkcjonowania portalu. szczegóły...

Podpis:


Poinformuj mnie o nowych komentarzach w tym temacie




cire
©2002-2019
Agencja Rynku Energii S.A.
mobilne cire
IT BCE