ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIRERynek Gazu
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


PARTNER SERWISU


KALENDARIUM WYDARZEŃ
24 Konferencja Gazterm 2021

Kiedy: 29 sierpień 2021 - 1 wrzesień 2021
Miejsce: Międzyzdroje
Organizator: Studio 4u



Komentarz miesięcznych zmian w produkcji energii elektrycznej w Polsce w obszarze źródeł gazowych
03.12.2020r. 06:13

dr inż. Andrzej P. Sikora, prezes Instytutu Studiów Energetycznych
I mamy w listopadzie 2020 r., w czasie pandemii, wzrost produkcji EE w stosunku do listopada 2019 r. o 1,9%. To bardzo dobry prognostyk dla gospodarki (może nie tylko warunki pogodowe i praktycznie "brak świąt - podróży z nimi związanych" wyzwoliły taki trend). Oby tak dalej.
Największym wzrostem produkcji mogą się pochwalić w listopadzie elektrownie gazowe, które wytworzyły rekordowy wolumen energii elektrycznej 1,285 TWh, to więcej niż rok wcześniej o 27,8 %. Zgodnie z danymi ENTSO-E w listopadzie 2020 r. wytworzenie EE z gazu ziemnego w Polsce wynosiło 1 285 308 MWh wobec 1 081 547 MWh w październiku (18,8% wzrostu m/m) i było wyższe w porównaniu do listopada ubiegłego (1 005 354 MWh - czyli wzrost o 27,8% r/r). Wynika to głównie z tego, że "[...]Listopad 2019 był bardzo ciepły. Dodatnia anomalia sięgnęła 3 stopni, a na południowym wschodzie Polski pogoda przypominała często listopad na Bałkanach - tam odchylenie przekroczyło aż 4 stopnie"1. Średnia miesięczna temperatura listopada 2020: 5.9 °C wobec 8,4 °C w 2019 r. To już 7 miesiąc w 2020 r kiedy elektrownie wiatrowe (w listopadzie 1 324 419 MWh) wyprodukowały więcej EE niż gazowe (od czerwca od września więcej produkowały elektrownie gazowe). W strukturze produkcji EE z gazu ziemnego listopad 2020 r. pokazuje wzrost do 10,1% wobec 8,3% rok wcześniej. Ten wzrost w strukturze produkcji miał miejsce dzięki spadkowi produkcji EE z elektrowni wodnych gdzie zanotowaliśmy spadek z 11,1% w 2019 r. do 10,5% w 2020 r. oraz przede wszystkim kosztem spadku w węglu brunatnym z 24,6% do 22,3%.

W listopadzie - jak podał w połowie miesiąca Bloomberg - ceny na kontrakty terminowe na gaz ziemny w USA spadły najbardziej od ponad miesiąca. Gaz ziemny uzyskał najgorsze wyniki spośród głównych surowców energetycznych, głównie ze względu na łagodniejsze prognozy pogody, które wzbudziły obawy, że ciepła zima zmniejszy popyt w Stanach na ogrzewanie. Magazynowanie surowca w USA jest obecnie praktycznie niemożliwe, a rynek LNG nie pozwala już kolejny miesiąc balansować nadmiaru wydobycia eksportem. Cena gazu ziemnego na dostawy w grudniu spadła o 10% (jest to największy spadek od ośmiu tygodni, do poziomu 2,697 USD mmBtu). Jest to wyraźnie w opozycji do, na przykład ropy naftowej, której notowania wzrosły w wyniku optymizmu co do perspektywy pojawienia się szczepionki Covid-19.

Rys.1. Ceny gazu ziemnego wg Bloomberg. Źródło CME Group.

21 listopada stocznię Viktor Lenac w Rijece (Chorwacja) opuścił pływający gazoport FSRU "LNG CROATIA2" i 25 listopada przybił do hiszpańskiego terminala/portu LNG Sagunto, gdzie został technologicznie schłodzony i załadowany niezbędnym ładunkiem LNG wymaganym do rozpoczęcia planowanej od 1 stycznia 2021 r. działalności w Krk (powrót FSRU CROATIA na wyspę Krk spodziewany jest już na początku grudnia).

Rys.2. FSRU LNG Croatia w drodze do Krk. Źródło LNG Croatia. https://lng.hr/en/

16 listopada ruszyło zatłaczanie w infrastrukturze TAP. Gazociąg Transadriatycki ma przepustowość 10 mld m3 rocznie i pozwoli na dostawy gazu azerskiego do Unii Europejskiej. Udziałowcami są azerski SOCAR (20%) włoski SNAM (20%), belgijski Fluxys (19 %), hiszpański Enagas (16%) i szwajcarski (obecny także w Polsce) Axpo (5 %). Połączył Włochy i Grecję z systemem przesyłowym gazu w Turcji, gdzie dociera gaz azerski przez Gazociąg Transanatolijski TANAP. Pisaliśmy o tym w kontekście polityki rosyjskiej3 jeszcze w 2016 r. To projekt Korytarza Południowego wsparty środkami Europejskiego Banku na rzecz Odbudowy i Rozwoju oraz Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Rozważane jest podwojenie jego przepustowości w razie pojawienia się dostawcy gazu w regionie kaspijskim, Azji Środkowej lub na Bliskim Wschodzie. Komisja Europejska rozmawia o dostawach z Turkmenistanu i budowie kolejnego gazociągu Korytarza, czyli Gazociągu Transkaspijskiego. Budowy ewentualne mają na celu zwiększenie dywersyfikacji w stosunku do rosyjskich dostaw gazu ziemnego do Europy.

W trzecim tygodniu listopada zamarzła na zimę "Północno-Wschodnia Droga Morska", która przeciska się między Rosją a Biegunem Północnym, Alaską i dalej do Chin. W tym roku północna trasa była otwarta przez rekordowe 112 dni. Wykorzystali to Rosjanie pokazując kolejny rekordowy miesiąc eksportu LNG tą drogą w kierunku azjatyckim. To droga, która jest krótsza o około dwa tygodnie i 2400 mil morskich (alternatywa to droga przez Kanał Sueski, wokół Indii do Chin). Arktyka to najszybciej ocieplające się miejsce na Ziemi. W XX wieku liczba dni, w których lód morski pokrywał mniej niż połowę tego Północno-Wschodniego Pasażu, wzrosła ze średnio z 84 rocznie do prawie 150, dzięki czemu trasa jest bardziej opłacalna dla ruchu statków (pierwszy nieprzerwany rejs przez ten korytarz miał miejsce w 2015 r., a od tego czasu statki odbyły tysiące rejsów, w tym rekordowe 2700 rejsów w 2019 r.) Warto przypomnieć, że dla Rosji otwarcie tego przejścia uelastyczniło dostawy (bardziej niż rurociągowe), umożliwiając zaopatrywanie wielu klientów w różnych portach Azji - w szczególności tańszego tranzytu między ogromnymi zasobami gazu ziemnego w Rosji a portami w Chinach, stanowiąc okazję do konkurowania na rynkach azjatyckich.

Na koniec listopada GAZPROM zaraportował ponad 3,3 mld USD strat w trzecim kwartale 2020 r. Średnia cena dla gazu eksportowanego spadła do 117,2 USD/1000 m3 (ze 169,8 USD/1000 m3 w analogicznym okresie roku ubiegłego.) Przewidywany przez GAZPROM wolumen eksportu do Europy (z Turcją) w 2020 r estymowany jest na ok. 170 mld m3 (lekko ponad 200 mld m3 w 2018 r. i prawie 199 mld m3 w 2019.)

I jeszcze parę słów o Tellurian, która koncentruje się na rozwoju globalnej działalności w zakresie gazu ziemnego, ciekawej firmie sektora gazowniczego, której centrala znajduje się w Houston, Teksasie. Firma ma prawie 300 mln USD kapitalizacji rynkowej, pomimo braku znaczących aktywów.

Rys.3. Tellurian LNG. Źródło: LNG Market Recovery - Tellurian LNG Investor Presentation Tellurian LNG - Energy Global News

Tellurian w swojej listopadowej prezentacji dla inwestorów pokazał znaczny spadek handlu LNG w 2020 r. w wyniku COVID-19. Jednak zdolności eksportowe pozostały na stabilnym, stałym poziomie. Oczekuje, że import LNG na głównym rynku azjatyckim pozostaje silny, w szczególności Chiny i Indie zużywają w tym roku więcej niż w tym samym okresie 2019 r. oznacza to, wg Tellurian, że istnieje długoterminowe zapotrzebowanie na nowe projekty. Firma identyfikuje jednak znaczące ryzyka, dwa główne zagrożenia, których może nie być w stanie pokonać. Pierwsze ryzyko spółki to ryzyko spadku cen LNG - dla Tellurian to 3,5 USD/mmBtu. Obecnie oczekuje się, że nadchodzące zapotrzebowanie na czystszą energię doprowadzi do znacznego wzrostu przyszłego zapotrzebowania na LNG. Popyt ten może doprowadzić do znacznie wyższych cen. Nie oznacza to jednak, że ceny nie mogą spaść i warto zwrócić na to szczególną uwagę. Drugie ryzyko to konieczność zaciągania ogromnego zadłużenia. Firma musi pozyskać i sfinansować prawie 10 miliardów dolarów długu, aby pokryć swoje zobowiązania. Firma musi również pokazać plan i drogę rozwoju już do połowy 2021 r., kiedy spodziewa się otrzymaćswój FID. Mimo, że wydaje się to realistyczne, istnieje duże prawdopodobieństwo, że tak się nie stanie. W takim przypadku firma staje się prawie bezwartościowa. Czyli mamy wyjątkową firmę działającą w ramach ekscytującego, ale jednak jednego projektu. Długofalowy projekt firmy to wyjątkowy zespół zarządzający, który działa w stale rozwijającym się biznesie - LNG. Firma planuje zbudować jeden z największych terminali LNG na świecie obsługiwany przez tani amerykański gaz ziemny. Tak naprawdę oznacza to, że dzisiejszy inwestorzy stoją przed potencjalnie bezwartościowym biznesem zależnym praktycznie od ceny gazu ziemnego, kosztów kapitału i otoczenia regulacyjnego. Tym bardziej, że na przykład Cheniere straciła 1,84 dolara na akcję w trzecim kwartale, kiedy to wysłano tylko 55 tankowców LNG w porównaniu do 108 w tym samym okresie 2019 r., głównie w wyniku anulowania - przesuwania terminów dostaw przez klientów. Najnowsze dane dotyczące eksportu LNG z USA pokazują, że Pakistan dołącza do Indii jako największy odbiorca miesięczny, wyprzedzając na liście Wielką Brytanię. Odkąd amerykański eksport LNG rozpoczął się w lutym 2016 r., DoE zaraportował łącznie 1650 dostaw (5367 mld m3) wysłanych na zbiornikowcach LNG i 526 w kontenerach ISO do września 2020 r. do 38 różnych krajów, w tym kontenery ISO na Karaiby. Pięć krajów z największą liczbą odbiorów stanowiło 52,3% całkowitego eksportu LNG z USA - są to Korea Południowa; Hiszpania; Chiny, Indie i Pakistan. Ale statystyki zostawiamy sobie na kolejny raport podsumowujący rok.

Przypisy:

1 https://meteoprognoza.pl/2019/12/02/jeden-z-najcieplejszych-listopadow-ostatnich-dekad/

2 Pływający obecnie pod banderą Wysp Marshalla terminal FSRU został przebudowany przez właściciela - Firma Golar Power Limited - który zaoferował Chorwatom konwersję do FSRU za kwotę 159,6 mln EUR istniejącego zbiornikowca LNG. Jest to tankowiec LNG, który został zbudowany w 2005 roku i pływał pod nazwami SALJU do 2015; GOLAR VIKING 2015-2009; GRACILIS 2006; GOLAR VIKING (Gotaas-Larsen) 2005.
Jest to nowa konwersja FSRU zgodnie z najwyższymi standardami technicznymi i środowiskowymi. Statek FSRU ma pojemność magazynową LNG 140 000 m3, nominalną zdolność regazyfikacji LNG 300 000 m3 gazu ziemnego na godzinę, co daje roczną przepustowość 2,6 mld m3 gazu, co jest zgodne z techniczną zdolnością przesyłu/odbioru gazu przez system operatora TSO Republiki Chorwacji (Por. także https://www.oxfordenergy.org/wpcms/wp-content/uploads/2019/10/SE-Europe-gas-markets-towards-integration-NG-150.pdf). Oferowane rozwiązanie techniczne do regazyfikacji LNG będzie działało w systemie otwartej pętli ogrzewania LNG wodą morską w taki sposób, że podczas poboru i zrzutu wody morskiej FSRU nie będzie stosowana technika elektrochlorowania (zapobieganie rozwojowi środowiska morskiego w systemie technologicznym), ponieważ będzie działać zasada mechanicznego czyszczenia systemu w ramach regularnej, corocznej konserwacji FSRU. Chociaż stosowanie elektrochlorowania nie notuje negatywnego wpływu systemu na środowisko, gdy jest stosowane zgodnie z normami technicznymi, operator "LNG Croatia", mając na celu uwzględnienie stanowiska lokalnej społeczności i braku akceptacji dla stosowania chloru podczas regazyfikacji LNG zaproponował duplikowany system czyszczenia mechanicznego instalacji oraz corocznych wyłączeń dla jej przeprowadzania.

3 Kaliski M., Sikora A.P., Sikora P M., "Rosyjska polityka energetyczna w zakresie gazu ziemnego wobec współczesnych przemian gospodarczych". Procesy restrukturyzacji wobec współczesnych przemian gospodarczych Opracowanie i redakcja naukowa Jaki A., Kowalik M., UEK ISBN 978-83-65173-66-9; Fundacja Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie ul. Rakowicka 27, 31-510 Kraków str. 195-209. Kraków 2016 oraz Sikora A., Sikora M.P. "Gaz ziemny - Rosja łatwo nie odda swojej strefy wpływów" w CIRE:
http://www.cire.pl/item,136160,13,0,0,0,0,0,gaz-ziemny---rosja-latwo-nie-odda-swojej-strefy-wplywow.html
w BIZNES ALERT: http://biznesalert.pl/sikora-rosja-odda-latwo-swej-strefy-wplywow-gazie/
Sikora A., Janiga A.,,EASTRING coraz bliżej" Energetyka Cieplna i Zawodowa 7/2016 (648) Str. 102-108. ISSN 1734-7823.


DODAJ KOMENTARZ
Redakcja portalu CIRE informuje, że publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu CIRE. Redakcja portalu CIRE nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Przesłanie komentarza oznacza akceptację Regulaminu umieszczania komentarzy do informacji i materiałów publikowanych w portalu CIRE.PL
Ewentualne opóźnienie w pojawianiu się wpisanych komentarzy wynika z technicznych uwarunkowań funkcjonowania portalu. szczegóły...

Podpis:


Poinformuj mnie o nowych komentarzach w tym temacie




cire
©2002-2021
Agencja Rynku Energii S.A.
mobilne cire
IT BCE