ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIRERynek Gazu
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


PARTNER SERWISU


KALENDARIUM WYDARZEŃ
24 Konferencja Gazterm 2021

Kiedy: 29 sierpień 2021 - 1 wrzesień 2021
Miejsce: Międzyzdroje
Organizator: Studio 4u



Miesięczne zmiany w produkcji energii elektrycznej w Polsce w obszarze źródeł gazowych
10.02.2021r. 05:15

dr inż. Andrzej P. Sikora, Prezes Instytutu Studiów Energetycznych
Styczeń 2021 r. ponownie zanotował w stosunku do stycznia 2020 roku wzrost produkcji EE z gazu ziemnego w Polsce - aż o 28,4 proc., choć był to spadek o 7,1 proc. do wartości 1 272 927 MWh produkcji w grudniu 2020.
Zgodnie z danymi ENTSO-E w styczniu 2021 r. wytworzenie EE z gazu ziemnego w Polsce wynosiło właśnie w/w 1 272 927MWh wobec 1 370 171 MWh w grudniu i było wyższe w porównaniu do stycznia roku ubiegłego (991 503 MWh - czyli wzrost o 28,4 proc. r/r - praktycznie podobnie jak w poprzednim miesiącu). W strukturze produkcji EE z gazu ziemnego styczeń 2021 r. pokazuje wzrost do 8,9 proc. wobec 7,4 proc. rok wcześniej, kosztem przede wszystkim biomasy. W poniedziałek 18 stycznia Gaz-System odnotował najwyższe w historii dobowe zapotrzebowanie odbiorców na gaz ziemny w Polsce - wyniosło ono ok. 88 mln m sześc. na dobę.

25 stycznia br. pojawiła się informacja, że wytworzenie (produkcja) energii elektrycznej z OZE w UE po raz pierwszy w historii była wyższa niż z paliw kopalnych. Emisja towarzysząca produkcji jednostki energii elektrycznej w Polsce była trzy razy wyższa od średniej unijnej1 - wynika z najnowszego raportu think-tanku Ember. W opublikowanym raporcie (powstał przy współpracy Agora Energiewende), wskazano, "[...] że jeśli chodzi o jednostkową emisję, europejska energetyka w 2020 r. była prawie o jedną trzecią mniej emisyjna niż w 2015 r. Średnia emisja spadła z 217 do 226 g CO2 na kWh. W Polsce wskaźnik ten spadł z 803 do 724 g CO2 na kWh i w zeszłym roku był najwyższy w UE, ok. trzy razy wyższy od średniej. W zeszłym roku wskaźnik jednostkowej emisji najniższy był w Szwecji - 13 g oraz we Francji 55 g CO2 na kWh. W 2020 r. węgiel dał w UE 13 procent energii elektrycznej, wytwarzanie z niego spadło o 20 proc., w Polsce ten spadek wyniósł 8 proc.

W 2020 roku z OZE pochodziło 38 proc. produkcji energii elektrycznej w Unii, podczas gdy udział produkcji z paliw kopalnych spadł do 37 proc. Do takiej sytuacji doszło po raz pierwszy w historii. Produkcja w elektrowniach jądrowych spadła o jedną piątą, a udział atomu wyniósł 25 proc. Spadek wytwarzania w energetyce jądrowej to efekt przedłużających się przestojów reaktorów we Francji i Belgii, oraz permanentnego ich wyłączania w Szwecji i Niemczech. Wytwarzanie z wiatru wzrosło w zeszłym roku o 9 proc., a ze słońca o 15 proc. W sumie wiatr i słońce pozwoliły wytworzyć jedną piątą energii elektrycznej w UE. W Polsce wskaźnik ten był na poziomie 11 proc., a 10 proc. wzrostu wytwarzania z tych źródeł w ciągu roku pochodzi przede wszystkim z nowych źródeł fotowoltaicznych.

Ember zwraca jednak uwagę, że wytwarzanie z gazu w 2020 r., mimo pandemii, spadło ledwie o 4 proc. Według raportu oznacza to, że w miejsce węgla w strukturze wytwarzania wchodzi właśnie gaz. Raport przypomina, że między lutym a lipcem zeszłego roku wytwarzanie energii elektrycznej z węgla w Niemczech było mniejsze niż w Polsce. W tych miesiącach Polska po raz pierwszy w historii była największym producentem energii z węgla w Europie."
2

W Polsce udział gazu ziemnego w strukturze wytwarzania EE w 2020 r. wynosił średnio 8,8 proc. (plus 0,2 proc. metan z odmetanowania kopalń). W polskich statystykach nie obserwowaliśmy tak znaczącej zmiany - czyli wymiany węgla surowcem gazowym w krajowym wytwarzaniu EE. O dużych wzrostach może mówić fotowoltaika. Ta tendencja wymiany węgiel - gaz w Polsce jest jeszcze przed nami.

Rys.1
Globalne koło gazowe wciąż się kręci: pomimo spadku popytu na gaz handel TTF podskoczył o 20 proc. w 2020 r., po raz pierwszy w historii przekraczając granicę 4 000 mld m sześc.

(1000x576)
Źródło: https://www.europeangashub.com/ttf-breaks-the-4000-bcm-barrier.html

Jak podał European Gas Hub pomimo obserwowanego spadku popytu na gaz ziemny, handel tym surowcem na europejskiej giełdzie TTF podskoczył o 20 proc. w 2020 r., po raz pierwszy w historii przekraczając granicę 4000 mld m sześc. Wzrost obrotów był prawie w całości napędzany przez handel na giełdzie pomiędzy uczestnikami rynku. Obecnie stanowią one 40 proc. wolumenów obrotu na TTF w porównaniu z 6 proc. w 2013 r., kiedy TTF było faktycznie regionalnym centrum handlowym.
"Wzrost wolumenów rozliczanych na giełdzie w porównaniu z bilateralnymi transakcjami OTC sugeruje, że TTF jest coraz częściej wykorzystywane przez "osoby z zewnątrz" na europejskim rynku gazu, w tym globalnych graczy portfelowych, handlowców, a także instytucje finansowe. Wzrost był szczególnie silny w grudniu, kiedy wolumeny wzrosły o 33 proc. rok do roku, pomimo spadku importu LNG o 40 proc. Duża zmienność cen na światowym rynku LNG przełożyła się na wzrost apetytu na zabezpieczenia i zarządzanie ryzykiem. Podsumowując, płynność i głębokość rynku nadal się poprawiały, a średni wskaźnik rezygnacji z TTF wyniósł 90 (w porównaniu z 60 w przypadku Henry Hub). TTF stopniowo staje się globalnym hubem gazowym, co podkreśla wyjątkową rolę Europy w równoważeniu, bilansowaniu coraz bardziej jednolitego i elastycznego globalnego rynku gazu."

Belgijski operator Fluxys poinformował, że terminal LNG w Zeebrugge zarejestrował rekordową liczbę operacji dla tankowców LNG oraz rosnącą liczbę przeładunków (przy spadku rozładunków). W 2020 r. przeprowadzono łącznie 172 operacje (130 operacji w roku poprzednim). Ciekawostką jest, że większość tych operacji polegała właśnie na przeładunkach LNG pochodzących z projektu Jamał w rosyjskiej Arktyce, obsługiwanego przez Novatek. Według Fluxys w Zebrugge odbyło się w zeszłym roku 111 przeładunków, w porównaniu do 38 w roku poprzednim. Zeebrugge LNG wyładowało łącznie 50 ładunków, w porównaniu do 71 w 2019 r. Przeładunki na małą skalę również spadły do 10 w porównaniu do 20 w roku poprzednim, podczas gdy konwencjonalne przeładunki pozostały bez zmian przy jednej przesyłce. Ponadto w terminalu miały miejsce operacje załadunku ciężarówek (cystern LNG), załadowano 3195 ciężarówek w porównaniu z 2620, co oznacza wzrost o 22 proc. Ponadto w samym styczniu 2021 r. ustanowiono nowy miesięczny rekord z 418 załadunkami ciężarówek - nie udało się nam jeszcze ustalić, ile tych transportów trafiło ostatecznie do Polski.

I na koniec parę zdań o cenach. Indeks S&P Global Platts JKM został wyceniony na rekordowo wysokim poziomie 32,494 USD/mmBtu w dniu 12 stycznia. Jest to najwyższa wartość dla wzorca LNG dla azjatyckiego spot LNG od czasu jego wprowadzenia na początku 2009 r. 11 stycznia JKM wzrósł o 6,768 USD/mmBtu, czyli o 31 proc. w stosunku do poprzedniego dnia, czyli najwięcej w ciągu jednego dnia, na podstawie konkurencyjnych ofert na ładunki lutowe zgłoszonych podczas oceny zamknięcia rynku. Uwaga: obecnie ceny spot są znacznie wyższe niż terminowe ceny LNG związane z ropą, które kształtują się na poziomie około 8-9 USD/mmBtu przy obecnych cenach ropy wynoszących 56 USD/bbl. Obecna cena ropy Brent w mmBtu wynosi ok. 9,7 USD/mmBtu przy kursie konwersji 5,8 mmBtu za baryłkę.

Rys.2
Bonanza cen LNG. Cena spot osiągnęła swój rekordowy szczyt 2021 r.

(1200x796)
Źródło: S&P Global Platts;
https://www.spglobal.com/platts/en/market-insights/latest-news/natural-gas/121520-infographic-lng-price-bonanza-jkm-spot-price-rises-more-than-six-fold

Rys.3
Rekordowe ceny spot na azjatyckim rynku LNG

(1200x570)
Źródło: Refinitiv, S&P Global Platts

Chociaż 2021 r. dopiero nabiera rozpędu, rynek gazu ziemnego ustanowił już szereg rekordów. Cena Platts JKM osiągnęła 32,49 USD/MMBtu po raz pierwszy w historii, podczas gdy kilka dni wcześniej opłaty za czarter LNG osiągnęły nowy rekord, gdy jeden tankowców został wyczarterowany za 350 000 USD/d.

Jako podaje European Gas Hub europejski rynek gazu, szczególnie pojemności magazynowych, nie pozostaje daleko w tyle, gdyż odbiór z PMG wynosił średnio o 0,77 pkt. proc. dziennie w pierwszych dwóch tygodniach tego miesiąca i były to absolutnie najwyższe odbiory w historii notowań za okres pierwszych dwóch tygodni stycznia. Poprzedni rekord został ustanowiony w 2017 roku, kiedy zagregowany poziom magazynowania w europejskich PMG spadał o 0,72 pp dziennie. W ciągu ostatnich trzech lat stawka dzienna nie przekraczała 0,47 pp.

Rys.4
Analiza wytłoczeń gazu ziemnego z magazynów zima 2020 r. vs. 2021 r.

(1000x533)
Źródło: https://www.europeangashub.com/ttf-breaks-the-4000-bcm-barrier.html

Przez pozostałą część zimy średni wskaźnik wytłaczania gazu ziemnego z magazynów nie będzie oczywiście tak wysoki jak 0,77 punktu proc. Jednak nawet w scenariuszu "konserwatywnym", opartym na wytłaczaniu w okresie od 15 stycznia do 31 marca w ciągu poprzednich 9 lat, europejskie magazyny będą zapełnione mniej niż 34 proc. na początku drugiego kwartału. Innymi słowy, zapasy gazu mogą spaść o prawie kolejne 30 mld m sześc.2. Kiedy piszę te słowa mamy fantastyczne opady śniegu, temperaturę za oknem w okolicach -10 stop. C i prognozę, że arktyczne mrozy potrzymają do końca lutego. ("Idzie luty kuj buty ....").

Mamy przyjętą przez Rząd RP Politykę Energetyczną PEP2040, która wyzwoliła wiele komentarzy, a nawet "złej energii". Komentowałem to wielokrotnie. Warte podkreślenia w mojej ocenie jest, że przejście od gospodarki zorientowanej na wytwarzanie energii z paliw kopalnych na neutralną klimatycznie, wymaga pozyskiwania energii ze źródeł nieemisyjnych lub emisyjnie neutralnych. W tym zakresie pomocny jest szybko rozwijający się obszar nowych technologii, przy czym do dominującej przez lata energetyki wiatrowej doszła w ostatnich latach dynamicznie rozwijająca się fotowoltaika, oraz - najbardziej interesujący dla sektora gazowego - cały szereg zielonych i niskoemisyjnych gazów. Przy czym znaczna część technologii, wykorzystywanych do wytwarzania, a następnie zużycia tzw. nowych gazów, jest znana od lat. W polskich realiach gaz ziemny pozostanie w dłuższym horyzoncie czasowym co najmniej paliwem przejściowym, jeżeli nie nawet paliwem drugiego wyboru po węglu. Dynamiczny wzrost wolumenów przyłączeń w Gaz-System pozwala na stwierdzenie, że w perspektywie co najmniej 2030 r., a prawdopodobnie do 2050 r., gaz ziemny utrzyma także w Polsce swoją dynamikę wzrostu, nie będąc blokowanym politycznie czy regulacyjnie.

1 https://ember-climate.org/
2 Polska Agencja Prasowa/Michał Perzyński (dostęp 25 stycznia 2021 r.)
Zobacz także:

KOMENTARZE ( 1 )


Autor: algas 10.02.2021r. 12:52
Z powyższego można wysnuć wniosek że wyzwolenie się z morderczego uścisku "wschodniego niedźwiedzia"... pełna treść komentarza
ODPOWIEDZ ZGŁOŚ DO MODERACJI
Dodaj nowy Komentarze ( 1 )

DODAJ KOMENTARZ
Redakcja portalu CIRE informuje, że publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu CIRE. Redakcja portalu CIRE nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Przesłanie komentarza oznacza akceptację Regulaminu umieszczania komentarzy do informacji i materiałów publikowanych w portalu CIRE.PL
Ewentualne opóźnienie w pojawianiu się wpisanych komentarzy wynika z technicznych uwarunkowań funkcjonowania portalu. szczegóły...

Podpis:


Poinformuj mnie o nowych komentarzach w tym temacie




cire
©2002-2021
Agencja Rynku Energii S.A.
mobilne cire
IT BCE